De studiebeurs wordt volgend jaar hoogstwaarschijnlijk afgeschaft Studeren 4.812 tot bijna 13.400 euro duurder

Studiebeurs
studenten
door Annemijn Coenen
gepubliceerd:
laatst gewijzigd:
5225 keer bekeken

Als de Eerste Kamer óók instemt, kunnen nieuwe studenten vanaf studiejaar 2015-2016 rekenen op een forse studieschuld. De basisbeurs in het hoger onderwijs maakt dan plaats voor een sociaal leenstelsel. Wat betekent dit en hoeveel ga je als student betalen?


Als student heb je in Nederland recht op studiefinanciering. Die bestaat nu nog uit een basisbeurs, aanvullende beurs en OV-studentenkaart (gratis week- of weekendabonnement). Daarnaast kun je kiezen voor een lening tegen gunstige voorwaarden. Hoeveel studiefinanciering je precies krijgt, hangt onder meer af van je woonsituatie en het inkomen van je ouders.

Prestatiebeurs

De basisbeurs, aanvullende beurs én OV-chipkaart zijn onderdeel van een zogenoemde prestatiebeurs. Eerst leen je het geld (voorlopige lening). Maar als je binnen tien jaar je diploma haalt, dan wordt de lening omgezet in een gift. Als je de studie niet afmaakt, moet je de bedragen wél volledig terugbetalen.

Nieuwe bachelor- en masterstudenten moeten het merendeel van de studiekosten zelf gaan betalen.

Studiebeurs wordt studielening

Dit gaat vanaf volgend studiejaar hoogstwaarschijnlijk veranderen. Er ligt een wetsvoorstel klaar voor een sociaal leenstelsel waar de Tweede Kamer vorige week mee heeft ingestemd. Als de Eerste Kamer dat ook doet, is de nieuwe wet een feit en verandert het systeem.

Nieuwe bachelor- en masterstudenten moeten het merendeel van de studiekosten zelf gaan betalen. Ze kunnen kiezen om dit te financieren via een lening bij de overheid (Dienst Uitvoering Onderwijs, voorheen IB-groep). Kort gezegd komt het hier op neer:

De basisbeurs wordt omgezet in een lening

Thuiswonende studenten krijgen nu nog 100,25 euro per maand en uitwonende € 279,14. Wie binnen tien jaar afstudeert, hoeft de voorlopige lening niet terug te betalen. Dit wordt met het nieuwe leenstelsel afgeschaft. Nieuwe studenten kunnen geld lenen om hun studie te betalen.

De aanvullende beurs blijft bestaan

Wie ouders heeft die samen minder dan 46.000 euro per jaar verdienen, kan een aanvullende beurs krijgen. Die gaat omhoog met 100 euro per maand, zodat het afschaffen van de basisbeurs iets minder ingrijpend is. Studenten die geen contact meer hebben met hun ouders, of waarvan de ouders onvindbaar zijn, hebben geen recht meer op de aanvullende beurs.

De OV-studentenkaart blijft tóch bestaan

In tegenstelling tot eerdere plannen blijft het studentenreisproduct wel bestaan. Deze wordt zelfs uitgebreid. Vanaf studiejaar 2015-2016 krijgen ook mbo-studenten recht op gratis reizen met het openbaar vervoer.

Voor huidige studenten blijft de basisbeurs gewoon bestaan. Bijna-afgestudeerde bachelorstudenten die volgend schooljaar een master willen volgen, krijgen geen basisbeurs meer.

Duizenden euro’s meer

Voor uitwonende studenten kan de extra studieschuld oplopen tot € 13.398,72.

Maar hoe ga je straks precies betalen? Dat hangt af of je bij je ouders woont (thuiswonend) of op kamers (uitwonend). Als je de basisbeurs tijdens de hele studie (4 jaar) tot het maximale bedrag leent, komt dit voor thuiswonende studenten neer op een extra schuld van 4.812 euro. Voor uitwonende studenten kan het oplopen tot 13.398,72 euro.

Hoeveel lenen studenten nu gemiddeld?

Hbo’ers die extra geld bij het DUO hebben geleend, hebben nu na hun studie een gemiddelde studieschuld van 12.300 euro.  Universiteitsstudenten die leenden, zitten na afloop gemiddeld met een schuld van 19.200 euro. Iedereen snapt natuurlijk dat deze leningen gaan stijgen, maar hoe hard precies?

Het Centraal Planbureau (CPB) veronderstelt dat studenten meer geld van hun ouders gaan krijgen, meer gaan werken naast hun studie of simpelweg minder gaan uitgeven. Het CPB gaat er in modellen vanuit dat de gemiddelde schuld van de volgende lichting studenten stijgt tot € 18.000 voor hbo’ers en 26.400 euro voor universiteitsstudenten.

Nieuwe aflossingsregels: terugbetalen binnen 35 jaar

Studenten mogen de lening na hun studie afbetalen onder gunstige voorwaarden. Nu mogen studenten maximaal 15 jaar doen over het terugbetalen van de lening. Vanaf volgend collegejaar wordt dat 35 jaar. Wie onder het minimum verdient hoeft niet af te lossen. En wie meer verdient, hoeft nooit meer dan 4% te betalen van het bedrag dat zijn inkomen boven het minimum ligt.

Oud-studenten die na 35 jaar nog steeds niet het hele bedrag hebben terugbetaald, krijgen de restschuld kwijtgescholden. Maar langer aflossen heeft natuurlijk ook gevolgen. Er moet immers rente worden betaald.

Hoe langer de aflossing duurt, hoe hoger het totale bedrag uitvalt. Gelukkigerwijs is lenen bij de overheid erg goedkoop ten opzichte van een kredietverstrekker. Gemiddeld betaal je maandelijks 0,75 procent over de totaalschuld.

Waarom het sociaal leenstelsel?

Het kabinet wil 1 miljard euro investeren in onderwijs en onderzoek. Door studenten om een hogere eigen bijdrage te vragen, komt hier geld voor vrij. Het geld dat vrijkomt, wordt dus ingezet voor de verbetering van het hoger onderwijs.


Vanaf collegejaar 2015-2016 wordt het sociaal leenstelsel waarschijnlijk ingevoerd. Studenten gaan daardoor 4.812 euro tot bijna 13.400 euro extra betalen.