Waarom doen we mee aan spaaracties?

Psychologie
zegeltjes sparen
1975 keer bekeken

Al in 1903 vielen we er massaal voor: spaaracties van supermarkten. Waar het begon met een paar voorzichtige acties waarmee je een reisje naar Amsterdam kon winnen, is er tegenwoordig goud geld te verdienen met spaaracties. Van airmiles tot wuppie en van koopzegel tot serviesset: er zijn meer spaaracties dan ooit tevoren. Hoewel we weten dat retailers met deze beruchte acties hopen hun omzet te verhogen, trappen we er toch vaak weer in. Maar liefst 23 procent van de consumenten doet zelfs tijdelijk de boodschappen ergens anders vanwege een spaaractie. Wat maakt spaaracties zo aantrekkelijk?


Gevoel van schaarste

‘Wees er snel bij, want op=op’, een regel die een vast onderdeel is geworden van vrijwel elke spaaractie. Spaaracties hebben vaak relatief korte doorlooptijden. Begin je eenmaal met sparen? Dan wil je natuurlijk wel de hele verzameling compleet hebben. En met jou tien, of misschien wel honderdduizenden anderen. Schaarste is dus in zicht. Dat geeft je het gevoel dat je er snel bij moet zijn. Gevolg: je geeft extra veel geld uit in de desbetreffende winkel om kapers op de kust voor te zijn. Want een verzameling die niet compleet is, voelt voor velen als waardeloos.

‘Gratis’

Nederland is niet voor niets één van de landen waar spaaracties enorm aanslaan. Ons zuinige volk staat er namelijk om bekend gek te zijn op alles dat gratis is. Het maakt eigenlijk niet echt uit wat het is, als iets gratis is, zwichten de meeste van ons direct. Van plastic poppetje tot gratis entreekaart voor een pretpark, de opbrengst is de ene keer groter dan de andere.

Plezier

Eigenlijk valt ons niets te verwijten, want sparen is nu eenmaal hartstikke leuk. Van het uitpakken van ‘de verrassing’, tot het uitstallen en eventueel ruilen van Messi tegen Ronaldo. Vooral het verzamelaspect is hierin belangrijk. De mens is van nature een verzamelaar, sterker nog: het is een oerdrift. Tijdens het verzamelen komt er een euforisch gevoel vrij in de hersenen. Daarnaast is het verzamelen een leuke sociale bezigheid, een andere belangrijke behoefte van de mens. Denk maar aan al die hordes kinderen die op het schoolplein hun eigen collectie compleet proberen te krijgen.

Alles voor de kinderen

Zoals hierboven besproken stemmen veel grootgrutters hun spaaracties af op hun jongste doelgroep. Niet verwonderlijk, want zij zijn de klanten van de toekomst. Kinderen zijn erg merktrouw. Naar alle waarschijnlijkheid houden zij levenslang een voorkeur voor de voor hen bekende merken. Maar er is nog een reden. Alle ouders hebben een zwak voor hun kinderen. Hoe beïnvloed je ouders nou beter dan via hun eigen kinderen? Onmogelijk! Maar liefst 81 procent van de ouders geeft toe hun kinderen een stem te geven als het gaat om spaaracties. Zijn de kids blij? Dan zijn de ouders dat ook.

Groepsdruk

Er speelt nog een laatste aspect mee in het succes van spaaracties: groepsdruk. Dat geldt niet alleen voor kinderen op een schoolplein, maar ook zeker voor volwassenen. Stel je voor dat al je vrienden of vriendinnen gebruikmaken van koopzegels en daar constant mee bezig zijn en enthousiast over uitweiden. Grote kans dat ook jij op een gegeven moment zwicht. Als je vader of moeder van een stel kinderen bent zal ook de zin: “Iedereen heeft het, dus wij willen het ook!” je niet vreemd in de oren klinken. Jij wilt ze niet tekort doen, dus is de kans groot dat jij binnen de kortste keren jouw mandje vollaadt met batterijen en chocolade om maar aan die benodigde 15 euro te komen.

Het geheim van een goede spaaractie

Niet alle spaaracties zijn een succes. Zeker de helft van de acties flopt, tot grote teleurstelling van de marketers achter het merk. Maar wat maakt iets nu een goede spaaractie? Wij zetten een aantal kenmerken op een rij:

  • Het juiste moment
  • Perfect afgestemd op de doelgroep
  • Mogelijkheid tot verzamelen
  • Nét wel of nét niet reëel om compleet te krijgen

Niet meer meedoen

Het is helemaal niet erg om af en toe mee te doen aan spaarprogramma’s. Het maakt ons vrolijk en het is een natuurlijke drang. Het grote nadeel is dat veel spaaracties niet bepaald milieuvriendelijk zijn. De speeltjes zijn vaak een hype en verdwijnen na afloop van de actie in de prullenbak. Iets minder vaak zwichten voor spaar acties? Ga dan vaker boodschappen doen zonder de kinderen en leg een andere –milieuvriendelijkere– verzameling met ze aan.