Moneytalk met je tiener Hoe pak je de financiële opvoeding slim aan?

financiële opvoeding
tiener met moeder
door Annemijn Coenen
gepubliceerd:
laatst gewijzigd:
1546 keer bekeken

Let op

Dit artikel is inmiddels verouderd. Het is goed mogelijk dat de informatie inhoudelijk niet meer klopt. Houd hier svp rekening mee.

Middelbare scholieren praten vaker en meer met hun ouders over geld dan met hun vrienden en broers of zussen. Dat blijkt uit het onlangs gepubliceerde verdiepingsonderzoek van Nibud Scholierenonderzoek 2012-2013. Het onderzoek laat zien dat ouders veel invloed hebben op het leen- en spaargedrag van scholieren. Maar hoe pak je de financiële opvoeding van je tiener slim aan? Nibud-expert Gabriëlla Bettonville legt uit.


Hoewel vrienden op de middelbare school een steeds grotere plaats in het leven van tieners innemen, zijn ouders nog altijd heel belangrijk als het over geldzaken gaat. Ruim 80% van de scholieren praat minimaal een keer per maand met zijn ouders over geld. Het verdiepingsonderzoek van Nibud wijst uit dat scholieren meer sparen en minder lenen als er thuis zak- en kleedgeld wordt gegeven en als ouders actief betrokken zijn bij de financiële opvoeding. Maar hoe pak je het financiële gesprek aan?

Financiële opvoeding voor tieners?

Zes tips van Gabriëlla:

1. Kijk welk geldtype je kind is

“Is je kind een echte spaarder of geeft hij of zij het geld het liefste direct uit? Dat maakt natuurlijk veel verschil. In één gezin kunnen meerdere types rondlopen. Dan kan het zijn dat je elk kind op een eigen wijze moet begeleiden in omgaan met zakgeld. Sparen is goed, maar als je kind nooit iets uitgeeft zal je ook moeten uitleggen dat geld er óók is om uit te geven. Terwijl je een trendgevoelig kind  misschien juist even op de rem moet trappen. Leg uit dat geld sparen ook nuttig is en hoe hij of zij dat kan doen. Je kind moet leren om keuzes te maken.”

2. Maak afspraken op papier

“In de puberteit krijgen de kinderen steeds meer verantwoordelijkheden. Ook over hun geld. Overleg samen met je kind wat hij of zij moet betalen van het zakgeld. Zijn dat bijvoorbeeld alleen cadeautjes en leuke uitjes? Of moet jouw kind ook zijn eigen beltegoed betalen? Schrijf deze afspraken op papier zodat het voor het hele gezin duidelijk is.”

3. Pas het budget aan naar zijn leeftijd

“Bij elke fase in de puberteit hoort een ander kostenplaatje. Daar kun je de hoogte van het zakgeld op aanpassen. In de brugklas hoeft een kind nog niet financieel zelfstandig te zijn. Geld voor een broodje in de kantine of voor een klassenfuif volstaat. Bij oudere pubers moet je opnieuw afspraken maken over nieuwe interesses. Hoeveel geld mogen ze van jou uitgeven aan uitgaan, een winterjas, een nieuwe scooter of voor het eerst zelf op vakantie? Probeer je kind in deze fase te stimuleren om keuzes te maken.”

4. Laat je kind bijhouden wat hij of zij koopt

“Zorg dat je kind overzicht heeft op zijn geldzaken. Dit kan op een hele simpele manier. Namelijk gewoon door het op te schrijven. Bijvoorbeeld in een speciaal schriftje of in Excelbestand. Hierdoor staat je kind beter stil bij zijn of haar uitgaven en leert je kind echt bewust omgaan met geld.”

5. Geef uitleg bij financiële mijlpalen

“Voor tieners is de puberteit een weg naar volwassenheid. In deze periode krijgt hij of zij voor het eerst een eigen bankpasje, koopt zelf kleding en begint aan de eerste bijbaan. Sta bij deze financiële mijlpalen samen met je kind stil. Biedt hem of haar hulp en geef uitleg. Ontvangt jouw kind bijvoorbeeld binnenkort voor het eerst een bankpasje? Leg dan uit hoe hij of zij daarmee kan pinnen en internetbankieren. Want later, wanneer je kind werkt en salaris ontvangt, moet hij of zij dit immers ook kunnen.”

6. Geld lenen

“Geef nooit zomaar geld tussendoor. Want ook als je iets extra’s geeft, dan is het hele idee van ‘een periode overbruggen’ tenietgedaan. Je kind denkt dan dat hij of zij altijd voor extra geld kan aankloppen. Dat is geen realiteit. Je kunt beter je kind wat extra geld ‘lenen’. Maak daarbij duidelijke afspraken en zet dit op papier. Wanneer en hoe betaalt je kind het geld terug?”

Bijna 18, en nu?

De weg naar volwassenheid is lang. De een gaat al op jonge leeftijd heel verantwoordelijk met geld om, terwijl de ander daar op latere leeftijd soms nog moeite mee heeft. Volgens Gabriëlla zijn echter enkele basisvragen waar elke 18-jarige antwoord op zou moeten weten.

  • Waarom moet je een verzekering afsluiten en waar kan dat?
  • Hoe moet ik belasting aangeven en terugvragen?
  • Hoe vraag ik (pin)pasjes aan?
  • Hoe moet ik mijn banklimiet verhogen of verlagen?
  • Waar kan ik toeslagen aanvragen?

Meer tips? Het Nibud heeft een handige gids voor financiële opvoeders. In Goed met Geld staat boordevol informatie hoe je een kind optimistisch en zelfverzekerd kan begeleiden naar financiële zelfstandigheid.


Hoe pak je de financiële opvoeding van tieners slim aan? Nibud-expert Gabriëlla Bettonville geeft tips.