Dit artikel valt binnen de thema's: Huishouden, Werk en inkomen

Waarom geven we contant geld moelijker uit?

Psychologie
biljetten
965 keer bekeken

We kennen het allemaal wel: dat ene briefje van vijftig blijft langer in je portemonnee zitten dan hetzelfde bedrag op je pinpas. Uit Amerikaans onderzoek blijkt ook dat we plastic geld gemakkelijker uitgeven dan briefjes of munten. En ook dat we dan minder goed weten waaraan we ons geld hebben uitgegeven. Hoe komt het toch dat we contant geld moeilijker uitgeven? En wat zijn daarvan de voor- en nadelen?


Betaalpijn

Wanneer je contant geld in je portemonnee hebt, zie je duidelijk: dit heb ik nog. Juist deze confrontatie zorgt voor betaalpijn. Betaalpijn is een negatieve prikkel die ontstaat in ons brein wanneer we een deel van ons bezit af moeten geven. Vervolgens is die leegte ook direct zichtbaar: je portemonnee oogt meteen een stuk leger. Dat is wel anders bij pinnen. Je toetst je code in, drukt op ‘OK’ en je kunt weer gaan. In dit geval is je brein zich er te weinig van bewust dat het zojuist geld heeft uitgegeven.

Kleingeld werkt omgekeerd

Waarschijnlijk heb je ook al regelmatig gemerkt dat het lastiger is om dat ene briefje van vijftig aan te breken voor iets kleins, dan dat losgeld. Dat noemen we ook wel biljetbreekangst. Dit komt waarschijnlijk door de menselijke voorkeur voor gehelen. Bij een briefje van vijftig dringt veel sneller tot ons door hoe groot de waarde is, dan bij 25 twee-euromunten. Grote kans dus dat je kleingeld binnen de kortste keren op is. Naast dat we kleingeld in ons brein minder snel kunnen verwerken, wordt het ook regelmatig als onhandig ervaren. Je portemonnee wordt er bijvoorbeeld zwaar en dik van. Het uitgeven van dit kleingeld aan iets lekkers uit de snoepautomaat of wat extra fooi lonkt daarom al gauw, onder het motto: ‘dan ben ik er mooi vanaf’.

Emotionele waarde

Je herinnert het je vast van toen je jong was. Je ontving op je verjaardag van je oma een geldbiljet. Meestal gaf je dit niet zomaar uit. En al helemaal niet aan nutteloze dingen. Je moest en zou er iets leuks van kopen. Dankzij je mentale boekhouder kan het dus zo zijn dat je het ene briefje van vijftig veel sneller uitgeeft dan het andere.

Voor- en nadelen van contant betalen

We weten nu waarom je contant geld moeilijker uitgeeft, maar wat zijn nou precies de voor- en nadelen van deze betalingsmethode?

Voordelen:

  • Beter inzicht in hoeveel je uitgeeft
  • Meer last van betaalpijn waardoor je beter nadenkt over een aankoop
  • Je kunt niet meer uitgeven dan je vooraf gepland had

Nadelen

  • Je ziet nergens terug waaraan je geld is opgegaan
  • Bij verlies van je portemonnee ben je het geld echt kwijt