Begrippenlijst

A

Aflossing

Het bedrag dat je betaalt aan je bank of financiële instelling waar je de lening hebt afgesloten. Een aflossing verlaagt het geleende bedrag.

Afsluiten

Voordat je geld leent, is het verstandig om eerst wat informatie te verzamelen. Tips:

1 Kijk goed hoeveel je elke maand kunt betalen. Vaak sluit je een lening af voor een langere tijd. Meestal betaal je elke maand aflossing van de lening en rente over het geleende bedrag. En dat binnen een bepaalde periode.

2 Vraag meerdere offertes aan bij verschillende kredietverstrekkers. Hiermee kun je de rente én voorwaarden vergelijken en jezelf veel geld besparen.

3 Controleer of de aanbieder betrouwbaar is. Heeft hij bijvoorbeeld een vergunning van de AFM?

4 Als je een groot bedrag leent, kun je een verzekering afsluiten voor het geval je de lening niet meer kunt aflossen (bijvoorbeeld bij arbeidsongeschiktheid). Dat is echter niet verplicht. Toch eisen sommige kredietverstrekkers dat je een verzekering afsluit. Dan is het misschien hoog tijd om op zoek te gaan naar een andere aanbieder.

Aftrekbare rente

De rente van ‘gewone’ leningen mag je niet aftrekken van de belastingen, maar de rente van je hypotheek wel. Dat is de bekende hypotheekrenteaftrek die in de politiek regelmatig ter discussie staat. Deze geldt maar voor één huis, dus niet wanneer je bijvoorbeeld een tweede (vakantie)huis hebt.

De hypotheekrenteaftrek geldt ook alleen voor het hoofdhuis. Heb je met een deel van je hypotheek bijvoorbeeld een caravan of auto gekocht, dan is die rente niet aftrekbaar.

Autoriteit Financiële markten (AFM)

De AFM is een onafhankelijke toezichthouder voor sparen, beleggen, verzekeren én lenen. De AFM stelt regels op voor banken en financiële instellingen. Een bank of financiële instelling die een AFM-vergunning wil, moet zich aan de regels houden. Controleer daarom altijd of jouw kredietgever zo’n vergunning heeft. Dat kan in het register ‘financieel dienstverleners’ op WWW.AFM.NL. Dat geeft vertrouwen. Maar blijf wel zelf nadenken, ook de AFM kan fouten maken.

B

BKR

Bureau Krediet Registratie. Heb je een lening afgesloten, dan worden je gegevens hier aangemeld. Ongeveer tien miljoen consumenten staan hier geregistreerd. Niet allemaal wanbetalers: 94% komt zijn betalingsverplichtingen gewoon na. BKR informeert aangesloten banken en financiële instellingen over jouw leen- en aflosgedrag. Deze BKR Score is ook een bescherming voor jou. Hierdoor kun je niet te veel financiële risico’s nemen. Nadat het krediet is beëindigd, worden je gegevens nog vijf jaar bewaard. 

BKR code

Het BKR zet codes achter je naam als je een betalingsachterstand hebt opgelopen. Naast de code ‘A’ (van Achterstand), geeft het BKR ook cijfers. Van ‘1’ (minst zwaar, er is een betalingsregeling is afgesproken) tot en met ‘4’ (de zwaarste, degene die het krediet heeft afgesloten is of was onbereikbaar). Is de achterstand hersteld, wordt de ‘H’ van Herstel toegevoegd. De einddatum van je lening is ook geregistreerd.

BKR score

Op verzoek informeert het BKR de aangesloten banken en financiële instellingen over jouw leen- en aflosgedrag, vergeleken met dat van leeftijdsgenoten. Deze BKR Score geeft aan of jij een hoog of laag leenrisico hebt. Wil je jouw BKR Score weten? Stuur een verzoek en kopie van je legitimatiebewijs naar: BKR, Afdeling Inlichtingen & Inzage. Je betaalt per verzoek €4,95.
 Organisaties als www.registratievrij.nl helpen je tegen betaling van een negatieve Score af.

Boeterente

Een bank kan boeterente in rekening brengen als je je hypotheek of lening/consumptieve financieringen met vaste rente wilt oversluiten. Bijvoorbeeld als een andere bank een lagere rente rekent. (ZIE ONDER O). De bank berekent boeterente als vergoeding voor de afkoop van de lening op de geldmarkt.

Boetevrij aflossen

Heb je een lening met een variabele rente? Je mag deze in één keer aflossen zonder dat je een boete betaalt. Meestal kun je jaarlijks ook een hypotheekdeel boetevrij aflossen. Dat is dan een percentage van bedrag dat je aanvankelijk hebt geleend. Let op: los je vier jaar niets extra’s af, kun je het vijfde jaar niet het totale percentage ‘opstapelen’ en boetevrij aflossen.

Voorwaarden kunnen verschillen. Bekijk ze daarom nauwkeurig! 

C

Consumptief Krediet

Consumptief krediet wordt gebruikt voor leningen bedoeld om goederen aan te schaffen voor privédoeleinden. Er zijn vier vormen van consumptief krediet:

1 persoonlijke lening 2 doorlopend krediet 3 koop op afbetaling 4 huurkoop

Creditcard

Hiermee kun je uitgesteld betalen in bijvoorbeeld winkels, restaurants en hotels. Hiervoor zijn twee manieren: in één keer of in termijnen. Je creditcard heeft een kredietlimiet. De verstrekker bepaalt vooraf hoeveel je met jouw creditcard kunt betalen, bijvoorbeeld € 2.500,-. Is het maximale bedrag op en heb je wat terugbetaald? Dan kun je weer geld uitgeven tot aan de kredietlimiet.

D

Depositogarantiestelsel

Met het depositogarantiestelsel krijg je je geld tot € 100.000 terug als een bank omvalt.
Wie minder dan € 100.000 op zijn rekening heeft staan, krijgt zeker zijn geld terug. Dat bedrag is persoonlijk, dus als je getrouwd bent en je hebt een gezamenlijke rekening, dan is € 200.000 gegarandeerd. Overigens geldt dit alleen voor banken die onder het garantiestelsel vallen. Meer informatie bij De Nederlandse Bank.

Doorlopend krediet

Met een doorlopend krediet bepaal jij wanneer en hoeveel je opneemt. Afgeloste bedragen kun je opnieuw opnemen. Zo heb je financiële ruimte om flexibel op te nemen en af te lossen. Je betaalt alleen rente over het opgenomen bedrag. De looptijd en de rente zijn variabel en je kunt kosteloos vervroegd aflossen. Dit krediet wordt meestal gebruikt voor uitgaven waarvan de uiteindelijke hoogte nog niet duidelijk is, zoals een huisverbouwing.

E

Effectieve rente

Het percentage dat je op jaarbasis betaalt over het totaal geleende bedrag. Hieronder vallen niet de afsluit- of administratiekosten die in rekening zijn gebracht.

Eigenwoningforfait

Als je een woning koopt, heeft dat gevolgen voor de belasting. Jaarlijks moet je een bedrag bij je inkomen tellen. Dat is het eigenwoningforfait.

Euribor

Dit officiële, variabele tarief berekenen Europese banken onderling als ze bij elkaar een lening afsluiten om jou een lening te verstrekken. Er zijn vijftien Euribor-rentetarieven met verschillende looptijden: één-, twee- en drie weken plus één- tot twaalf maanden. Kijk voor de recente Euribor tarieven op www.euribor-rates.eu 

F

Flitskrediet

Ook bekend als minilening. Snel geld nodig? Bel, sms of mail naar een flitskredietverstrekker en dezelfde dag is het geregeld. Zonder BKR-toetsing, maar met heel veel kosten en torenhoge boetes als je niet op tijd betaalt. Flitskredietverstrekkers vallen niet onder het toezicht van de AFM en ook gelden hier de reclame- en kredietregels voor kredietaanbieders (nog) niet. Daarvoor is momenteel wel een wet in de maak.

H

Huurkoop

Huurkoop is een vorm van krediet. Hierbij betaal je gedurende een bepaalde periode huur voor iets dat je wilt kopen. Aan het einde van deze periode is dat product van jou. Sommige winkels en bedrijven bieden deze regeling aan, bijvoorbeeld als je een televisie of auto koopt. 

Hypotheek

Een hypothecaire lening of hypotheek sluit je af bij een bank of verzekeraar af om een huis te kopen. De woning dient hierbij als onderpand. Je betaalt rente over het geleende geld. Vaak gaat het om een hoog bedrag en lange looptijd. Kun je de rente en/of aflossing niet meer betalen, dan kan de geldverstrekker je woning verkopen. Zo krijgt hij het geleende bedrag weer terug.

We zetten verschillende hypotheekvormen onder elkaar:

AFLOSSINGSVRIJ Je betaalt alleen rente en geen aflossing. De hoofdsom van het geleende bedrag (de hypotheek) blijft staan. Bij nieuwe hypotheken mag je maximaal 50% aan aflossingsvrije hypotheek hebben.

BELEGGINGSHYPOTHEEK Bij een beleggingshypotheek los je niet af maar bouw je vermogen op via beleggingen.

HYBRIDE HYPOTHEEK Ook wel: spaarbeleggingshypotheek. Een combinatie van een spaarhypotheek en een beleggingshypotheek. De premie kun je naar eigen inzicht gebruiken om te sparen of te beleggen.

KREDIETHYPOTHEEK Deze meest flexibele hypotheekvorm werkt als een bankrekening met roodstand. Je kunt tot aan het limietbedrag geld opnemen en storten. De limiet hangt vooral af van de huiswaarde. Elke maand betaal je rente over het opgenomen bedrag. Gebruik je de krediethypotheek voor huisaanschaf, -onderhoud of -verbetering? De rente is volledig aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Dat is niet zo als je de krediethypotheek gebruikt voor consumptieve aankopen zoals auto of boot.

LEVENHYPOTHEEK Een combinatie tussen een lening voor huisaanschaf en een levensverzekering. De levensverzekering keert uit als de hypotheek afloopt of bij voortijdig overlijden. In beide gevallen wordt het uitgekeerde geld normaal gesproken gebruikt om de hypotheeklening geheel of gedeeltelijk terug te betalen.

LINEAIRE HYPOTHEEK Bij deze hypotheek los je elke maand hetzelfde bedrag af en betaal je over het resterende bedrag hypotheekrente. De totale maandelijkse woonlasten worden zo steeds lager.

PROJECTHYPOTHEEK Een hypotheek die door geldverstrekkers wordt aangeboden bij nieuwbouwprojecten. Vaak heeft een projecthypotheek een lagere rente of lagere afsluitkosten. Meestal vervalt het lage tarief als de rente landelijk wordt herzien.

SPAARHYPOTHEEK Een hypotheekvorm waarbij je het af te lossen bedrag via een spaarverzekering bij elkaar spaart. Deze spaarverzekering is een combinatie van spaarrekening en overlijdensrisicoverzekering. Als de hypotheek afloopt, heb je precies genoeg gespaard om de hypotheeklening terug te betalen.

HYPOTHECAIR KREDIET Bij een hypothecair krediet is je eigen woning het onderpand. Is je woning meer waard dan je hypotheek, kun je een hypothecair krediet nemen. De rente is lager dan voor andere kredietvormen. Het aflossen gebeurt meestal bij verkoop van het huis; dus zonder maandelijkse aflossingen. Deze financieringsvorm krijg je alleen als je huiseigenaar bent en je woning voor een (groot) deel hypotheekvrij is.

J

Jaarlijks kosten percentage

Het Jaarlijks Kosten Percentage (JKP) is de rente die je op jaarbasis over je lening betaalt: de effectieve rente. Hierin zijn bijkomende kosten opgenomen, zoals afsluit- en administratiekosten. De kosten van een eventuele leenverzekering worden niet meegenomen.

Alle banken en financiële instellingen moeten het JKP hetzelfde berekenen en vermelden in een offerte. Je kunt het Jaarlijks Kosten Percentage daarom goed gebruiken om verschillende leningen met elkaar te vergelijken.

K

Kifid

Kifid staat voor Klachteninstituut Financiële Dienstverlening. Hier kun je terecht met klachten over hypotheken, verzekeringen, beleggingen, lenen, enzovoort. Zie www.kifid.nl.

Klantenkaart

Ook wel winkelpas. Is een soort creditcard die wordt uitgeven door een winkel(keten), met naam en logo er op. Je kunt er mee betalen omdat je er een ‘krediet’ op hebt; een bepaald bedrag om uit te geven. Je betaalt achteraf. Krijg je de optie geboden om in termijnen te betalen, dan betaal je over het openstaande bedrag meestal rente. Deze rente is vaak veel hoger dan een bank of geldverstrekker vraagt voor een doorlopend krediet (zie: ‘creditcard’ en ‘maximale rente’).

Kredietverstrekker

Aanbieder van leningen. Een kredietverstrekker mag alleen geld uitlenen, als hij een vergunning heeft. Dat staat in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Je kunt natuurlijk geld lenen bij de banken, maar ook bij andere kredietverstrekkers. Die werken vaak met tussenpersonen (als je een auto koopt met een autokrediet, dan is het autobedrijf een tussenpersoon). Kredietverstrekkers zijn verplicht om informatie te geven over de voorwaarden van de lening. Ook moeten ze informatie vragen aan het Bureau Krediet Registratie (zie: ‘BKR’).

L

Leenbedrag

Meestal: het maximale bedrag dat je kunt lenen op basis van je persoonlijke financiële omstandigheden.

Lenen

Een lening is meestal een aflopend krediet of een continu krediet (of doorlopend krediet, zie: ‘doorlopend krediet’).

Bij een aflopend krediet moet je een vaste vergoeding betalen en je krediet in een vast aantal termijnen aflossen. Bij ontvangst van elk termijnbedrag wordt de lening verminderd met het aflossingsdeel van dit bedrag.

Looptijd

De periode tussen het moment van afsluiten van een lening en het moment van de laatste aflossing (let wel: een hypotheek is ook een lening, dus daar kom je deze term ook tegen). De looptijd varieert, afhankelijk van hoeveel je kunt lenen, hoeveel je per maand kunt (of wilt) aflossen en hoeveel rente er wordt berekend over het leenbedrag.

M

Maximale rente

Kredietverstrekkers mogen maar een bepaalde rente vragen, dit wordt de maximale rente genoemd. Dat percentage is de zogenaamde ‘wettelijke rente’ plus een verhoging van 12%. Postorderkredieten en creditcard- of winkelkaartkredieten berekenen meestal de maximale rente. Samen met de verhoging berekenden veel postorderbedrijven dus maar liefst 15% rente. Dit is wettelijk gezien ook het absolute maximum.

Minilening

Zie: ‘flitskrediet’

N

Nationale Hypotheek Garantie (NHG)

De Nationale Hypotheek Garantie is een vangnet (garantie) voor als je je huis gedwongen met verlies moet verkopen (omdat je de hypotheek niet meer kunt opbrengen). Bijvoorbeeld door scheiding, werkloosheid of overlijden van de partner.

garantie is voor hypotheken tot € 320.000. De garantie wordt verstrekt door de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen. Dit waarborgfonds wordt door de overheid gesteund. Hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie hebben vaak een veel lagere rente (doordat er minder risico is voor de geldverstrekker).

O

Offerte

In een offerte staan de voorwaarden van een lening op een rij. Bijvoorbeeld: het jaarlijks kostenpercentage (dat zijn de totale kosten van een krediet), de hoogte van het leenbedrag, hoe je de lening terugbetaalt en de naam van de kredietverstrekker.

Oversluiten

Wanneer je je huidige hypotheek of lening beëindigt en je openstaande schulden inlost met een nieuwe lening, noemen we dat oversluiten. Dit kan dat betekenen dat je overstapt naar een hypotheek of lening met een lagere rente, een andere hypotheekvorm kiest of naar een andere aanbieder gaat.

Overwaarde

De waarde van je huis min het hypotheekbedrag en andere schulden die met je woning te maken hebben.

P

Persoonlijke lening (zie: ‘consumptief krediet’)

Een persoonlijke lening kun je afsluiten als je eenmalig een grote uitgave wilt doen. Bijvoorbeeld voor een auto, studie of caravan. Het is een aflopende lening met een vaste looptijd en vaste rente. Je kunt niet tussentijds extra geld opnemen. Elke maand los je een vast bedrag af. Je weet dus precies wanneer je lening is afbetaald en hoeveel het in totaal gaat kosten. De lening is niet aan één persoon gebonden, je partner is ook aansprakelijk (mits je de overeenkomst sámen aangaat).

Postorderkrediet

Als je iets koopt bij een postorderbedrijf, kun je vaak in termijnen betalen. Ook kun je spullen kopen voor een maximumbedrag dat je vooraf afspreekt. Als je hebt afgelost, dan kun je opnieuw spullen kopen tot het afgesproken bedrag. Over het openstaande bedrag betaal je meestal rente. Deze rente is vaak veel hoger dan een bank of geldverstrekker vraagt voor een doorlopend krediet (zie: ‘creditcard’ en ‘maximale rente’). Bij sommige postorderbedrijven kun je (tegen een vaak hoge rente) ook geld lenen zonder iets aan te schaffen.

Prospectus

Hierin staan de belangrijkste kenmerken en voorwaarden van bijvoorbeeld de lening. Begrijp je iets niet? Vraag dan om uitleg. Sluit nooit een lening af als je iets niet begrijpt. Tip: vraag aan de kredietverstrekker het ‘Europees standaardinformatie formulier’.

Provisie

Adviseurs ontvangen een vergoeding (provisie) van de kredietverstrekker en zijn verplicht om je vooraf inzicht te geven in de hoogte daarvan. Ze mogen hun advies wel bij jou in rekening brengen voor bijvoorbeeld verzekeringen die je naast een lening kunt afsluiten. Let op dat je hiervoor niet te veel betaalt.

R

Rentevaste periode

Het aantal jaren dat de rente wordt vastgezet en dus niet kan wijzigen.

Rente (zie: ‘maximale rente’ en ‘vaste rente’)

Een percentage dat wordt berekend over het geld dat je leent. Sommige kredietverstrekkers verhogen de rentetarieven van continu kredieten gedurende de looptijd. Hierdoor kan het terugbetalen van je lening langer duren.

Rood staan

Betekent dat je meer geld van je betaalrekening kunt halen dan je eigenlijk hebt. Je spreekt met de bank af hoe hoog het bedrag is dat je maximaal mag rood staan. Dit is de kredietlimiet. De rente op rood staan is vaak erg hoog.

T

Tophypotheek

Een hypotheek die hoger is dan wat het huis waard is bij gedwongen verkoop (executiewaarde). Om mensen te behoeden voor (te) hoge schulden is wettelijk bepaald dat het maximale hypotheekbedrag 105% mag zijn van de woningwaarde. Dit percentage wordt de komende jaren met 1 procent per jaar afgebouwd totdat het percentage is teruggebracht op 100%.

V

Variabele rente

Bij een variabele rente (bij hypotheken, leningen en kredieten) wordt de rente periodiek herzien. De rente kan dan hoger of lager worden dan voorheen.

Vaste rente

Bij een vaste rente (bij hypotheken, leningen en kredieten) staat de rente vast voor een vooraf vastgestelde periode, bijvoorbeeld 5, 10 of 15 jaar.

Vertragingsrente

Als je een lening afsluit, dan maak je afspraken met je bank over hoe je de lening aflost. Als je je niet aan deze afspraken houdt, dan mag de bank een vertragingsrente rekenen (want als je te laat betaalt, loopt de bank of financiële instelling inkomsten mis).

Vervroegd (voortijdig) aflossen

Een lening, krediet of hypotheek helemaal of gedeeltelijk aflossen voor de looptijd voorbij is. Vaak betaal je daarvoor wel een boete (deze boete is bedoeld om het verlies in rente-inkomsten voor de bank of financiële instelling goed te maken).

W

Waarschuwing

Bij consumptieve leningen staat tegenwoordig de waarschuwingstekst ‘Let op! Geld lenen kost geld’. Dat schrijft de Wet op het financieel toezicht (Wft) voor. De AFM (zie: ‘Autoriteit Financiële Markten’) heeft dit verder uitgewerkt en houdt toezicht op de naleving.

Wet op het financieel toezicht (Wft)

Deze wet regelt het toezicht op de financiële sector in Nederland. In deze wet zijn alle regels en voorschriften voor financiële markten en het toezicht daarop bij elkaar gezet.

Winkelpas

Zie: ‘klantenkaart’.

Z

Zakelijk krediet

Een krediet dat banken aan ondernemers verstrekken.